Την περασμένη Τετάρτη, κατά το βραδάκι, όποιος περνούσε από την κεντρική πλατεία της πόλης μας αντίκριζε ένα ασυνήθιστο, όσο και χαρούμενο θέαμα. Όλη η πλατεία ήταν κατειλημμένη από κόσμο που χόρευε υπό τους ήχους μιας παραδοσιακής ορχήστρας που είχε στηθεί στη στοά μπροστά στο κτήριο του ΟΤΕ. Άντρες και γυναίκες, παιδιά και μεγάλοι, νέοι και ηλικιωμένοι, άνθρωποι κάθε ηλικίας χόρευαν στο ρυθμό της μουσικής και το έβλεπες στο βλέμμα τους ότι χαίρονταν και το απολάμβαναν αυτό που έκαναν εκείνη τη στιγμή. Κάπως έτσι θυμηθήκαμε ότι εκείνη η Τετάρτη ήταν αφιερωμένη στην παγκόσμια ημέρα χορού.
Κάθε χρόνο, όταν το ημερολόγιο δείχνει 29 Απριλίου, ο κόσμος θυμάται τον χορό. Οι περισσότερες «Παγκόσμιες Ημέρες» λειτουργούν κάπως έτσι: είναι μια ευγενική υπενθύμιση, ένα «καμπανάκι» στο χάος της καθημερινότητας για να στρέψουμε το βλέμμα μας σε κάτι που θεωρούμε δεδομένο ή που έχουμε ξεχάσει. Στην περίπτωση του χορού, η ημέρα αυτή δεν είναι απλώς μια γιορτή για τους επαγγελματίες της σκηνής, αλλά μια αφετηρία επανασύνδεσης για όλους εμάς τους υπόλοιπους, τους «ακίνητους» θεατές της ίδιας μας της ζωής.
Ας κοιτάξουμε λίγο γύρω μας. Η σύγχρονη ζωή μοιάζει με μια χορογραφία της ακινησίας. Ζούμε σε μια εποχή που η κίνηση περιορίζεται στα ακροδάχτυλα που γλιστρούν πάνω σε γυάλινες οθόνες και στους καρπούς που ακουμπούν σε πληκτρολόγια. Είμαστε η γενιά της καθιστικής εργασίας, των κυρτωμένων ώμων και του βλέμματος που είναι μόνιμα «καρφωμένο» σε μια ψηφιακή αναπαράσταση του κόσμου. Η οθόνη έχει γίνει το παράθυρό μας, αλλά ταυτόχρονα και το κλουβί μας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το άγχος δεν είναι πια ένα συναίσθημα, αλλά μια σωματική κατάσταση· ένας κόμπος στο στομάχι, μια ένταση στον αυχένα, μια αναπνοή που μένει ρηχή. Εδώ ακριβώς έρχεται η αναγκαιότητα της Παγκόσμιας Ημέρας Χορού. Λειτουργεί ως το πρόσχημα που χρειαζόμαστε για να σπάσουμε τη στατικότητα. Ο χορός δεν απαιτεί απαραίτητα ειδικές γνώσεις, ούτε την τελειότητα μιας μπαλαρίνας. Είναι, στη βάση του, η αρχέγονη ανάγκη του ανθρώπου να εκφράσει με το σώμα όσα οι λέξεις αδυνατούν να περιγράψουν.
Όταν χορεύουμε, το σώμα παύει να είναι ένα εργαλείο μεταφοράς του εγκεφάλου από το ένα ραντεβού στο άλλο. Γίνεται το ίδιο ο πρωταγωνιστής. Η άσκηση που προσφέρει ο χορός είναι μοναδική, γιατί δεν είναι καταναγκαστική· είναι μια εκτόνωση που ντύνεται με μουσική. Οι ενδορφίνες που εκκρίνονται δεν καταπολεμούν μόνο την καθιστική ατονία, αλλά λειαίνουν τις αιχμηρές γωνίες του καθημερινού στρες. Το σημαντικότερο όμως είναι η ανθρώπινη επαφή. Σε έναν κόσμο που «συνδέεται» μέσω Wi-Fi αλλά απομονώνεται συναισθηματικά, ο χορός μάς αναγκάζει να κοιταχτούμε στα μάτια. Είτε πρόκειται για έναν παραδοσιακό κυκλικό χορό, όπου τα χέρια σφίγγουν το ένα το άλλο, είτε για ένα σύγχρονο μάθημα όπου οι ανάσες συγχρονίζονται, η αλληλεπίδραση είναι άμεση και αληθινή. Ο χορός μάς διδάσκει ξανά την εμπιστοσύνη: να καθοδηγούμε και να καθοδηγούμαστε, να σεβόμαστε τον χώρο του άλλου, να συνυπάρχουμε σε έναν κοινό ρυθμό.
Στο πλαίσιο αυτό, οι ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί κατέχουν μια ξεχωριστή θέση, καθώς αποτελούν το απόλυτο μάθημα κοινωνικής συνοχής. Στον ελληνικό χορό, η μονάδα υποχωρεί μπροστά στην ομάδα. Το «πιάσιμο» από τους ώμους ή τις παλάμες δεν είναι μια απλή τεχνική λεπτομέρεια, αλλά μια συμβολική και ουσιαστική πράξη σύνδεσης: μια ανθρώπινη αλυσίδα όπου ο ένας στηρίζει τον άλλον. Μέσα στον κύκλο, που δεν έχει αρχή και τέλος, η ατομικότητα εντάσσεται στην κοινότητα και το άγχος της προσωπικής προβολής δίνει τη θέση του στη χαρά της μοιρασμένης εμπειρίας. Ο παραδοσιακός χορός δεν είναι επίδειξη, είναι επικοινωνία· είναι η στιγμή που ο ρυθμός των ποδιών γίνεται ένας κοινός χτύπος καρδιάς, θυμίζοντάς μας ότι, όσο κι αν η σύγχρονη ζωή μάς ωθεί στον απομονωτισμό, η ρίζα μας και η δύναμή μας βρίσκονται πάντα στο «μαζί».
Αυτή η Παγκόσμια Ημέρα, λοιπόν, ας μην αναλωθεί σε μερικά «like» κάτω από βίντεο δεξιοτεχνίας. Ας γίνει η αφορμή για να σηκωθούμε από την καρέκλα. Για να θυμηθούμε ότι έχουμε σώμα, ότι έχουμε καρδιακό παλμό και ότι, πέρα από τις οθόνες, υπάρχει η ζεστασιά της ανθρώπινης επαφής. Ο χορός είναι η απάντηση στην αποξένωση. Είναι η υπενθύμιση πως, όσο κι αν η ζωή μάς πιέζει να μείνουμε στάσιμοι, εμείς είμαστε γεννημένοι για να κινούμαστε. Σε έναν κόσμο που μας θέλει θεατές, ο χορός μάς καλεί να γίνουμε πρωταγωνιστές της δικής μας κίνησης. Η εμπειρία της πλατείας μάς δίδαξε ότι η αληθινή ευτυχία δεν βρίσκεται πίσω από μια φωτεινή οθόνη, αλλά στη ζεστασιά του διπλανού χεριού και στη συλλογική ανάσα της ομάδας. Ας μην περιμένουμε, λοιπόν, την επόμενη 29η Απριλίου για να νιώσουμε ζωντανοί. Ας γίνει η κίνηση η καθημερινή μας επανάσταση ενάντια στο στρες και την αποξένωση, θυμίζοντάς μας πως όσο συνεχίζουμε να χορεύουμε αλλά και να ενεργούμε «μαζί», τίποτα δεν μπορεί να μας κρατήσει πραγματικά αδρανείς.
Δείτε εδώ κείμενα του κ.Κωσταβασίλη