Κάθε 21η Σεπτεμβρίου είναι παγκοσμίως αφιερωμένη στο Αλτσχάιμερ. Το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Αλτσχάιμερ είναι «Ρωτήστε για την άνοια, ρωτήστε για το Αλτσχάιμερ»: υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη ευαισθητοποίησης, έγκαιρης αναγνώρισης και ανοιχτού διαλόγου σχετικά με αυτές τις καταστροφικές παθήσεις. Με αφορμή την ημέρα αυτή, η Διεθνής Οργάνωση Alzheimer (ADI) έδωσε στη δημοσιότητα την ετήσια παγκόσμια έκθεση για τη νόσο. Η φετινή έκθεση εστιάζει στη σημασία της αποκατάστασης ως βασικού παράγοντα φροντίδας για τα άτομα που ζουν με άνοια, υπογραμμίζοντας ότι η έγκαιρη και συστηματική πρόσβαση σε τέτοιες υπηρεσίες μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την καθημερινότητα τόσο των ασθενών όσο και των οικογενειών. Επειδή εξακολουθεί να επικρατεί μια σύγχυση σχετικά με το τι διακρίνει τη νόσο Αλτσχάιμερ από την άνοια, θα πρέπει να διευκρινιστεί πώς η συγκεκριμένη νόσος εντάσσεται (με κάποιες διαφοροποιήσεις) στην ευρύτερη έννοια της άνοιας. Η άνοια αναγνωρίζεται ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις δημόσιας υγείας του 21ου αιώνα. Το 2019, περισσότεροι από 55 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζούσαν με άνοια, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί σε 78 εκατομμύρια το 2030. Η οικονομική της διάσταση είναι εξίσου ανησυχητική. Το παγκόσμιο κόστος της εκτιμήθηκε στα 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2019, με προοπτική να εκτοξευθεί στα 2,8 τρισεκατομμύρια έως το 2050. Η ADI τονίζει ότι χωρίς συστηματικές παρεμβάσεις, τα συστήματα υγείας θα δυσκολευτούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες εκατομμυρίων οικογενειών. Η φετινή έκθεση δίνει έμφαση στην ολιστική προσέγγιση της αποκατάστασης, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στη φαρμακευτική αγωγή. Περιλαμβάνει ψυχοκοινωνική υποστήριξη, εργοθεραπεία, φυσιοθεραπεία, νοητική ενδυνάμωση, καθώς και προγράμματα που ενισχύουν την αυτονομία και την κοινωνική συμμετοχή. Όπως σημειώνει η γενική διευθύντρια της Διεθνούς Οργάνωσης Alzheimer, Paola Barbarino: «Τα άτομα με άνοια σπάνια έχουν πρόσβαση στην αποκατάσταση, παρά τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι μπορούν να επωφεληθούν από αυτήν. Συχνά, αποκλείονται ρητά από την αποκατάσταση. Είναι καιρός να αμφισβητήσουμε τόσο τους λόγους για τους οποίους συμβαίνει αυτό όσο και τον εν λόγω αποκλεισμό».
Το παγκόσμιο πρόβλημα αντικατοπτρίζεται και στην Ελλάδα, όπου οι επιπτώσεις της άνοιας είναι ήδη ορατές. Στη χώρα μας, όπου ο πληθυσμός γηράσκει με ταχείς ρυθμούς, η ανάγκη για οργανωμένες υπηρεσίες φροντίδας είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Υπολογίζεται ότι περίπου 160.000 άνθρωποι ζουν με άνοια, όπως αναφέρει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών, ενώ οι οικογένειες επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος φροντίδας -συχνά χωρίς επαρκή υποστήριξη. Τα Κέντρα Ημέρας για άτομα με άνοια, που λειτουργούν σε διάφορες πόλεις, παρέχουν πολύτιμες υπηρεσίες, ωστόσο παραμένουν λίγα σε σχέση με τις ανάγκες. Ειδικοί τονίζουν την αναγκαιότητα ενός ολοκληρωμένου εθνικού δικτύου, με στόχο να υπάρχει τουλάχιστον ένα κέντρο σε κάθε νομό. Ένα τέτοιο δίκτυο θα εξασφάλιζε έγκαιρη διάγνωση, σταθερή παρακολούθηση και ουσιαστική υποστήριξη τόσο για τους ασθενείς όσο και για τους φροντιστές τους. Ένα τέτοιο Κέντρο Ημέρας λειτουργεί και στην πόλη μας, με την πρωτοβουλία της κας Σακκά, Προέδρου της Εταιρείας Αλτσχάιμερ Αθηνών και τη στήριξη του δήμου, και είναι ιδιαίτερα σημαντικό πως φέτος διοργανώθηκε στην πόλη μας το 2ο Φεστιβάλ Τρίτης Ηλικίας. Όπως επισημαίνεται στην ιστοσελίδα της Εταιρείας, «παρότι δεν υπάρχει ένας απόλυτος βιολογικός, δημογραφικός ή κοινωνικός ορισμός για την «Τρίτη Ηλικία», έχει επικρατήσει ότι στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα άτομα που έχουν υπερβεί το 65ο έτος της ηλικίας τους. Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 22,5% του πληθυσμού, ενώ στην Άρτα ανέρχεται στο εντυπωσιακό 32% — δηλαδή ένας στους τρεις κατοίκους είναι άνω των 65 ετών. Το αυξημένο ποσοστό ατόμων τρίτης ηλικίας στην περιοχή μας έχει σοβαρές επιπτώσεις στους ίδιους, στην κοινότητα και στο κράτος γενικότερα. Επιπτώσεις που σχετίζονται με την υγεία και την ποιότητα ζωής τους, την κοινωνική τους ασφάλιση, την οικονομία. Οι προκλήσεις αυτές απαιτούν ολιστικές παρεμβάσεις και πολυεπίπεδες λύσεις, ώστε η γήρανση να μετατραπεί σε ευκαιρία για ανάπτυξη, πρόοδο και κοινωνική συνοχή.
Σε αυτό το πνεύμα, η Εταιρεία Alzheimer Αθηνών – και συγκεκριμένα το Κέντρο Ημέρας και η Κινητή Μονάδα για άτομα με άνοια στην Άρτα, που λειτουργεί η Εταιρεία με τη συγχρηματοδότηση του ΕΚΤ+ στο πλαίσιο του ΠΕΠ «Ήπειρος 2021-2027» – διοργάνωσε το 2ο Φεστιβάλ Τρίτης Ηλικίας στην Άρτα, στις 19 και 20 Σεπτεμβρίου 2025, σε συνεργασία με τον Δήμο Αρταίων, το Μουσικοφιλολογικό Σύλλογο Άρτας «Ο ΣΚΟΥΦΑΣ», το Επιμελητήριο Άρτας, και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και του Ιατρικού Συλλόγου Άρτας. Το Φεστιβάλ περιέλαβε ένα διήμερο γεμάτο δωρεάν πολιτιστικές, ψυχαγωγικές και εκπαιδευτικές δράσεις, αφιερωμένες στους ανθρώπους της Τρίτης Ηλικίας. Τιμήθηκαν άτομα με μεγάλη προσφορά, και οι ηλικιωμένοι ενθαρρύνθηκαν να συνεχίσουν να ζουν ενεργά, προάγοντας το μοντέλο της ενεργούς και ποιοτικής γήρανσης. Υπήρξαν δράσεις ποικίλες, από μάθημα γιόγκα και αισθητική περιποίηση, μέχρι εικαστική έκθεση, από συναυλίες και περιπάτους μέχρι εργαστήρια εξοικείωσης με τις νέες τεχνολογίες, αλλά και επιστημονική συζήτηση για τη σημασία της πρόληψης στην Τρίτη ηλικία. Σε μια εποχή και μια περιοχή που γερνάει με γρήγορους ρυθμούς, είναι αναγκαίο να οργανώνονται δράσεις που συμβάλλουν στη βελτίωση της διαβίωσης και της κοινωνικής ζωής των ηλικιωμένων. Αξίζουν συγχαρητήρια στην Εταιρεία Alzheimer Αθηνών και την πρόεδρό της γι’ αυτήν την πρωτοβουλία, καθώς και σε όλους όσοι τη συνέδραμαν.
Δείτε εδώ κείμενα του κ.Κωσταβασίλη
