Ο πρόσφατος ανασχηματισμός της κυβέρνησης, ως απόρροια των μεγαλειωδών συλλαλητηρίων σε όλη τη χώρα και το εξωτερικό για απόδοση δικαιοσύνης όσον αφορά το θεωρούμενο ως έγκλημα των Τεμπών, αλλά και με παρακίνηση από την εν γένει κατάσταση της χώρας με την ακρίβεια να καλπάζει, το σύστημα υγείας να οδηγείται σε διάλυση με απώτερο στόχο την ιδιωτικοποίησή του, τους φυσικούς πόρους να παραχωρούνται σε ιδιώτες και το σιδηροδρομικό δίκτυο να παραμένει στην ίδια, αν όχι χειρότερη κατάσταση με εκείνη του 2021, αποδεικνύει για μια ακόμη φορά πόσο οι πολιτικοί μας (ή τουλάχιστον αυτοί που μας κυβερνούν) εμφανίζουν μια τεράστια αυτονόμηση από την κοινωνία. Αυτό σημαίνει ότι αφενός δε λαμβάνουν υπόψη την κοινή γνώμη και τη βούληση της κοινωνία για το καλό της οποίας (υποτίθεται ότι) εκλέχτηκαν, αφετέρου ζουν ερήμην της και εις βάρος της (πολλές φορές), δεδομένου ότι αμείβονται πλουσιοπάροχα και οι περισσότεροι βγαίνουν από την βουλή αρκετά πλουσιότεροι απ’ ό,τι ήταν όταν μπήκαν σ’ αυτήν.

Γιατί μπορούμε να υποστηρίξουμε κάτι τέτοιο; Ας δούμε τα δεδομένα. Καταρχάς τα αιτήματα των συλλαλητηρίων που κινητοποίησαν εκατομμύρια πολίτες στη χώρα μας αλλά και στο εξωτερικό. Πρώτο και κύριο αίτημα ήταν η απόδοση δικαιοσύνης. Ένα αίτημα που βασίζεται στην αίσθηση ότι η διαδικασία κινείται πολύ αργά, ότι οι λειτουργοί της δικαιοσύνης παρεμποδίζονται ή πιέζονται για να μην κάνουν ορθά τη δουλειά τους, ότι η ανακριτική διαδικασία αμέλησε ή δεν επιδίωξε να συμπεριλάβει ουσιώδεις μάρτυρες, ότι οι συγγενείς βρέθηκαν να παλεύουν μόνοι τους. Αν η κυβέρνηση ήθελε να δείξει ότι άκουσε τα αιτήματα των πολιτών, ο υπουργός Δικαιοσύνης θα έπρεπε να φύγει από τη θέση του. Αντ’ αυτού, παρέμεινε αμετακίνητος, απόδειξη ότι ο πρωθυπουργός θεωρεί πως όλα πάνε καλά με την υπόθεση των Τεμπών, επομένως δεν έχει λάβει υπόψη του τη βούληση των συγκεντρώσεων. Στην υγεία, με το ΕΣΥ να υπονομεύεται ανελέητα και τα περιφερειακά νοσοκομεία να υποφέρουν από υποστελέχωση και υποχρηματοδότηση, θα περίμενε κανείς αλλαγή του υπουργού Υγείας. Παρόλα αυτά παραμένει κι αυτός αμετακίνητος, απόδειξη ότι για τον πολιτικό του προϊστάμενο, όλα όσα κάνει τα κάνει σωστά και με τις ευλογίες του. Το ίδιο συμβαίνει και με τους υπουργούς Δημοσίας Τάξεως («Προστασίας του Πολίτη» υποτίθεται ότι ονομάζεται τώρα το υπουργείο αυτό), Εσωτερικών, Εξωτερικών και άμυνας, τομείς, δηλαδή, όπου η χώρα φαίνεται πως δέχεται ήττες ή τουλάχιστον περιφρόνηση (συσκέψεις για την Ουκρανία, αναβάθμιση της Τουρκίας σε κομβικό συνομιλητή για το Ουκρανικό, αυξημένη εγκληματικότητα και ιδίως γυναικοκτονίες κ.λπ.). Στον δε τομέα της ακρίβειας, ο υπουργός Οικονομικών αναβαθμίζεται σε αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, απόδειξη ότι όλα τα έκανε καλά, σύμφωνα με τον αξιολογητή του, πρωθυπουργό. Υφυπουργός ανάπτυξης αναλαμβάνει άτομο που συνδέεται με εταιρείες που χρωστούν στο δημόσιο, μόνο και μόνο για να παραιτηθεί 24 ώρες μετά την ορκωμοσία του. Μετά από όλα αυτά, υπάρχει κανείς που πραγματικά να πιστεύει ότι οι κυβερνώντες λαμβάνουν υπόψη τους τη βούληση των πολιτών;

Θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς, βεβαίως, γιατί να είναι υποχρεωμένη μια κυβέρνηση να λαμβάνει υπόψη της τη βούληση του λαού. Μήπως είναι ο λαός που θα πει στον κυβερνήτη του πώς θα κυβερνήσει; Είναι μια ερώτηση που απευθύνει ο Κρέοντας στο γιο του Αίμονα, όταν αυτός του ζητάει να ακούσει τη βούληση του λαού και να μην θανατώσει την Αντιγόνη. Ρωτάει τότε ο Κρέοντας: «Λοιπόν θα μου πει η πόλη πώς πρέπει να κυβερνώ;» και λίγο αργότερα αναρωτιέται: «Δεν ανήκει ο λαός σ’ εκείνον που τον κυβερνά;». Ο Αίμονας, τότε, του απαντάει: «Τι ωραία τότε θα διοικούσες μια έρημη χώρα!». Είναι σαφές ότι οι απόψεις του Κρέοντα απηχούν απολυταρχικές θέσεις, τις οποίες, τον καιρό του Σοφοκλή εξέφραζαν οι ολιγαρχικοί Αθηναίοι που νοσταλγούσαν την περίοδο της αριστοκρατίας. Στην εποχή μας, τέτοιες αντιλήψεις εκφράζουν ευθέως μόνο οι νοσταλγοί των ολοκληρωτικών, φασιστικών καθεστώτων που αντιπροσωπεύονται από τους δισεκατομμυριούχους συμβούλους του προέδρου των ΗΠΑ. Ο Αίμονας εκφράζει τη βούληση του λαού αλλά και των δημοκρατικών Αθηναίων (επομένως και του ίδιου του Σοφοκλή). Σε μια δημοκρατική κοινωνία, όπου ισχύει η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας (και στη δική μας σύγχρονη κοινωνία η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας είναι κατοχυρωμένη με το άρθρο 1 παράγραφος 2 του συντάγματος), η εξουσία της κυβέρνησης ενός κράτους έχει δημιουργηθεί και διατηρείται με τη συναίνεση του λαού του, ο οποίος είναι η πηγή όλων των πολιτικών εξουσιών, μέσω των εκλεγμένων εκπροσώπων του. Επομένως, στις δημοκρατικές κοινωνίες η κυβέρνηση (κάθε κυβέρνηση) είναι υποχρεωμένη όχι απλώς να ακούει τη φωνή των πολιτών, αλλά να τη λαμβάνει σοβαρά υπόψη της και, όποτε είναι εφικτό, να την ικανοποιεί. Δεν μπορώ να δεχτώ ότι ο σχηματισμός της κυβέρνησης με τρόπο ώστε να ανταποκρίνεται στη βούληση του λαού εντάσσεται στα ανέφικτα για έναν πρωθυπουργό.

Αποδεικνύεται από όλα τα παραπάνω ότι υπάρχει μια εμπεδωμένη αυτονομία της πολιτικής ελίτ από την κοινωνία. Γι’ αυτό και οι πολίτες δεν δείχνουν εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα και στην αποτελεσματικότητα των θεσμών (κάτι που είναι, όμως, απαραίτητο για την εμπέδωση της νομιμότητας), ενώ είναι σχεδόν βέβαιοι πως οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ βρίσκονται στο απυρόβλητο. Τι άλλο να υποθέσει κανείς όταν στο θέμα των Τεμπών οι ανακριτικές διαδικασίες προχωρούν με ρυθμούς τόσο αργούς ώστε να προλάβουν να παραγραφούν τα τυχόν αδικήματα; Την ίδια στιγμή οι πολιτικές ελίτ θεσπίζουν νόμους που τους προστατεύουν από διώξεις, ενώ οι οικονομικές ελίτ, με τη δύναμη του χρήματος καταφέρνουν να ξεφεύγουν από κάθε έλεγχο, απόδειξη η τοποθέτηση και σχεδόν άμεση παραίτηση του υφυπουργού Αυτή η αυτονόμηση, όμως, είναι πρόβλημα. Γιατί, όπως έχει αποδείξει η ιστορία, τέτοιες πρακτικές οδηγούν αφενός στην απομάκρυνση του λαού από την πολιτική, κάτι που υπονομεύει εγγενώς τη δημοκρατία, αφετέρου στην αποδοχή ακραίων ιδεολογιών που, προκειμένου να καταργήσουν τη δημοκρατία, λένε στο λαό ό,τι εκείνος επιθυμεί να ακούσει. Ο κίνδυνος είναι εδώ και μας χτυπάει την πόρτα. Ακούει κανείς;

Δείτε εδώ κείμενα του κ.Κωσταβασίλη