Ωκεανίδα και κλιματική αλλαγή

Η είδηση βρισκόταν σε ένα σχετικά μικρό πλαίσιο της ειδησεογραφικής ιστοσελίδας «iefimerida.gr», πολύ χαμηλότερα από τις επιδράσεις της «Ωκεανίδας» στη χώρα μας. ‘’Ένα τεράστιο παγόβουνο διπλάσιο σε μέγεθος της Νέας Υόρκης, ή περίπου 30 φορές μεγαλύτερο από το Μανχάταν, ετοιμάζεται να αποκολληθεί από την παγοκρηπίδα Brunt στην Ανταρκτική. Φωτογραφίες που έδωσε στη δημοσιότητα τη NASA δείχνουν τεράστιες ρωγμές στο παγωμένο τοπίο, που μεγαλώνουν από τον Οκτώβριο του 2016 και μόλις φθάσουν στην άκρη της παγοκρηπίδας θα αποκολληθεί ένα παγόβουνο εμβαδού περίπου 1.700 τετραγωνικών χιλιομέτρων -όσο 1,4 εκ. πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων-!

Δεν θα είναι, βέβαια, το μεγαλύτερο παγόβουνο που θα έχει αποκολληθεί από την Ανταρκτική, αλλά το μεγαλύτερο από την εν λόγω παγοκρηπίδα, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για την ευστάθεια του υπόλοιπου παγετώνα. «Είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς πότε αυτό θα συμβεί, αλλά θα συμβεί σίγουρα», είπε ο Στεφ Λερμίτ, εκ των ειδικών που παρατηρούν την εξέλιξη του φαινομένου. Όπως εκτιμά, το ρήγμα θα πρέπει να μεγαλώσει άλλα 4 χλμ, προτού συμβεί η αποκόλληση, κάτι που μπορεί να πάρει «μέρες ή και έναν χρόνο».  Η παγοκρηπίδα αυτή θεωρείτο σταθερή, αλλά η ρωγμή μεγαλώνει με ετήσιο ρυθμό 2,5 μιλίων. «Δεν είναι ακόμη σαφές πώς θα αντιδράσει η παγοκρηπίδα μετά τη ρωγμή, καθώς είναι αβέβαιο το μέλλον για τις επιστημονικές υποδομές και την ανθρώπινη παρουσία εκεί, που ανάγεται από το 1955», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η NASA.’’

Λίγο πιο πάνω, ένα άλλο ρεπορτάζ της ίδιας ιστοσελίδας αναφερόταν με στοιχεία στην επίδραση της «Ωκεανίδας». ‘’Στην… κατάψυξη ξύπνησε η χώρα το πρωί της Κυριακής, καθώς συνεχίζεται η επέλαση της κακοκαιρίας «Ωκεανίς». Αρνητικές θερμοκρασίες καταγράφονται σε όλη τη βόρεια και την κεντρική Ελλάδα, ενώ το θερμόμετρο άγγιξε τους -11 βαθμούς Κελσίου. […] Το τσουχτερό κρύο γίνεται ακόμη πιο αισθητό εξαιτίας των πολύ θυελλωδών ανέμων. Χαρακτηριστικό είναι πως το πρωί της Κυριακής καταγράφηκε ριπή ανέμου 124 χλμ./ ώρα στην Παξιμάδα Καρύστου, ενώ τα 119 χλμ/ ώρα έφτασε η ταχύτητα του ανέμου στην Πάτρα και τα 110 χλμ./ ώρα στην Πεντέλη.

Όλα αυτά καταδεικνύουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε σαφείς εκδηλώσεις μιας μεταστροφής του κλίματος σε παγκόσμια κλίμακα. Κι αυτό όχι μόνο εξαιτίας των χαμηλών θερμοκρασιών που παρατηρούνται στη χώρα μας, αλλά (κυρίως) εξαιτίας του γεγονότος ότι αυτό γίνεται με περίεργο τρόπο. Για παράδειγμα, φέτος δεν καταλάβαμε καθόλου «αλκυονίδες» μέρες τον Ιανουάριο. Αντιθέτως, μετά την παγωνιά του πρώτου δεκαπενθημέρου, υπήρξε μια περίοδος διαρκών βροχοπτώσεων που έφτασαν μέχρι και την πρώτη εβδομάδα του Φεβρουαρίου. Τελευταία είχαμε μέρες όπου υπήρχε ηλιοφάνεια το πρωί, ζέστη το μεσημέρι και κρύο με βροχή το βράδυ. Αυτά δεν ήταν συνήθη φαινόμενα στη χώρα μας, με το ήπιο μεσογειακό έως εύκρατο κλίμα. Τα πράγματα, όμως, φαίνεται ότι αλλάζουν και γι’ αυτό ευθύνεται ο άνθρωπος και η κλιματική αλλαγή την οποία έχει επιφέρει σε όλο τον πλανήτη.

Με τον όρο κλιματική αλλαγή αναφερόμαστε στη μεταβολή του παγκοσμίου κλίματος και ειδικότερα σε μεταβολές των μετεωρολογικών συνθηκών που εκτείνονται σε μεγάλη χρονική κλίμακα. Τέτοιου τύπου μεταβολές περιλαμβάνουν στατιστικά σημαντικές διακυμάνσεις ως προς τη μέση κατάσταση του κλίματος ή τη μεταβλητότητά του, που εκτείνονται σε βάθος χρόνου δεκαετιών ή περισσότερων ακόμα ετών. Οι κλιματικές αλλαγές οφείλονται σε φυσικές διαδικασίες, καθώς και σε ανθρώπινες δραστηριότητες με επιπτώσεις στο κλίμα, όπως η τροποποίηση της σύνθεσης της ατμόσφαιρας. Στη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις Κλιματικές Μεταβολές (UNFCC), η κλιματική αλλαγή ορίζεται ειδικότερα ως η μεταβολή στο κλίμα που οφείλεται άμεσα ή έμμεσα σε ανθρώπινες δραστηριότητες, διακρίνοντας τον όρο από την κλιματική μεταβλητότητα που έχει φυσικά αίτια.

Όπως αναφέρει στην ιστοσελίδα του ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, «η κλιματική αλλαγή συντελείται ήδη: οι θερμοκρασίες αυξάνονται, τα χαρακτηριστικά των βροχοπτώσεων αλλάζουν, οι παγετώνες και το χιόνι λιώνουν και η παγκόσμια μέση στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει. Η αύξηση της θερμοκρασίας οφείλεται πιθανότατα κατά κύριο λόγο στην παρατηρούμενη αύξηση των ατμοσφαιρικών συγκεντρώσεων αερίων θερμοκηπίου ως αποτέλεσμα των εκπομπών που προέρχονται από ανθρώπινες δραστηριότητες. Για να μετριάσουμε τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, πρέπει να μειώσουμε αυτές τις εκπομπές ή να διασφαλίσουμε την πρόληψη της παραγωγής τους.» Για να διασφαλίσουν την πρόληψη της εκδήλωσης δυσμενέστερων συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, οι χώρες που υπέγραψαν τη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (σύμβαση UNFCCC) συμφώνησαν να περιορίσουν την παγκόσμια μέση αύξηση της επιφανειακής θερμοκρασίας από την προβιομηχανική εποχή σε λιγότερο από 2 °C.

»Διάφορες πρωτοβουλίες της ΕΕ στοχεύουν στον περιορισμό των εκπομπών αερίων του  θερμοκηπίου. Η ΕΕ έχει εκδώσει νομοθεσία για την ενίσχυση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, όπως η αιολική, η ηλιακή, η υδροηλεκτρική και η ενέργεια από βιομάζα, καθώς και για τη βελτίωση της ενεργειακής αποτελεσματικότητας μιας σειράς εξοπλισμών και οικιακών συσκευών. Στο πλαίσιο των πολιτικών για το κλίμα και την ενέργεια, η ΕΕ έχει δεσμευτεί να μειώσει μέχρι το 2030 τις εκπομπές στην επικράτειά της κατά τουλάχιστον 40% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Αυτός είναι ένας δεσμευτικός στόχος. Η Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Ένωση, σκοπός της οποίας είναι να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη διαθέτει ασφαλή, οικονομικά προσιτή και φιλική προς το περιβάλλον ενέργεια, έχει τον ίδιο στόχο.» Θα τα καταφέρει η ανθρωπότητα να διασώσει ό,τι έχει απομείνει από τον παράδεισο που ήταν κάποτε ο πλανήτης μας; Οι δράσεις του προέδρου των ΗΠΑ, τελευταία, δείχνουν ότι υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος να διανύσουμε. Ας ελπίσουμε ότι η απληστία των ανθρώπων δε θα νικήσει το αίσθημα αυτοσυντήρησης του είδους μας.