Ο σεμνά σοβαρός μήνας Ιούλιος

Καθώς βαδίζουμε ήδη το τελευταίο δεκαήμερο του Ιουλίου, δεν σας κρύβω ότι νιώθω μια σχετικά ξεχωριστή συμπάθεια για τον χαμηλότονο αυτό μήνα, τον αρκετά διακριτικό, αλλά με ουσιαστική παρουσία. Στα μάτια μου πάντοτε ο Ιούλιος ήταν ταυτόχρονα μαγικός αλλά και αδικημένος. Μαγικός διότι στα παιδικά μας χρόνια, όταν όλα όσα τώρα μοιάζουν επουσιώδη φάνταζαν στα μάτια μας σημαντικά, ο Ιούλιος ήταν ο μήνας των απόλυτων διακοπών, αμέσως μετά τον Ιούνιο, όπου τελείωνε , μεν, το σχολείο, δεν έπαυε όμως να ταυτίζεται  με τις εξετάσεις, τα διαγωνίσματα και το σχετικό άγχος που κουβαλούσαν μαζί τους. Κι όμως, ο Ιούλιος, παρότι ήταν άνευ υποχρεώσεων και μας άφηνε να κάνουμε ό,τι θέλουμε, ερχόταν πάντα δεύτερος στις προτιμήσεις μας. Η παροιμία «Αύγουστε καλέ μου μήνα να ‘σουν δυό φορές το χρόνο» μας κυρίευε κι εμάς τα απιδιά και τον Ιούλιο κάπως τον σνομπάραμε σε σχέση με το μήνα Αύγουστο που ακολουθούσε. Όπως περίπου και ο Οκταβιανός Αύγουστος, ακολουθώντας στη διαδοχή τον Ιούλιο Καίσαρα πήρα πάνω του όλη τη δόξα του αυτοκράτορα για την οποία ο θετός του πατέρας είχε τόσο μοχθήσει.

Και για να μην απορείτε τι σχέση έχουν οι μήνες με τους Ρωμαίους αυτοκράτορες, θα πρέπει να ξέρουμε ότι ο Ιούλιος  είναι μεν ο έβδομος μήνας του έτους, στο αττικό ημερολόγιο, όμως, ήταν ο πρώτος μήνας του έτους και ονομάζονταν Εκατομβαιών  και ο πέμπτος κατά το παλαιό ρωμαϊκό ημερολόγιο, γι’ αυτό αρχικά στα Λατινικά ονομάζονταν «Πέμπτος» (Quintilis). Ιούλιος ονομάσθηκε με πρόταση του Μάρκου Αντωνίου, που αποδέχθηκε η Ρωμαϊκή Σύγκλητος μετά τη δολοφονία του Ιουλίου Καίσαρα. Ονομάστηκε Ιούλιος ο συγκεκριμένος μήνας, για να βρίσκεται ο Καίσαρας στη σειρά αμέσως μετά τον Ιούνιο ο οποίος είχε λάβει την ονομασία του από τον Μάρκο Ιούνιο Βρούτο (όχι το θετό γιο και δολοφόνο του Καίσαρα, αλλά άλλο Βρούτο, ήρωα των Ρωμαίων διότι δολοφόνησε τον τελευταίο Ετρούσκο βασιλιά, Ταρκύνιο τον Υπερήφανο και πρωτοστάτησε στην ανεξαρτησία και την ίδρυση του Ρωμαϊκού κράτους. Για να μην ξεχαστεί η φήμη του, αργότερα, ο διάδοχος του Καίσαρα, Οκταβιανός, ο επονομαζόμενος Αύγουστος (Augustus δηλαδή σεβαστός στα Λατινικά), έδωσε το προσωνύμιο με το οποίο ήταν ευρύτερα γνωστός ως ονομασία στο μήνα που ακολουθούσε τον Ιούλιο.

Έτσι ο Ιούλιος αποκτά μια δραματικότητα, δεδομένου ότι είναι μεν καλοκαιρινός μήνας, αλλά φέρει πάνω του μια περίεργη μοίρα ιδιαίτερης σοβαρότητος (ας μην ξεχνάμε ότι τόσο ο Καίσαρας, όσο και ο Ιούνιος Βρούτος αλλά και ο Οκταβιανός Αύγουστος δολοφονήθηκαν) που δεν μας αφήνει να τον προσπεράσουμε ξέγνοιαστα όπως κάνουμε για τον Αύγουστο. Πραγματικά, σε αντίθεση με τον Αύγουστο, ο οποίος, κατά τη ρήση του Ουμπέρτο Έκο, δεν έχει ειδήσεις, ο Ιούλιος φέρει μαζί του μια σειρά από γεγονότα ιδιαιτέρως σημαντικά και για τη χώρα μας αλλά και για την ανθρωπότητα. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, τον Ιούλιο του 1827 ΑγγλίαΓαλλία και Ρωσία υπογράφουν τη Συνθήκη του Λονδίνου για τη σύσταση ελληνικού κράτους που επέφερε τη ναυμαχία του Ναυαρίνου και τη συνακόλουθη ελληνική ανεξαρτησία. Ιούλιο του 1878 υπογράφεται η Συνθήκη του Βερολίνου με την οποία ανατρέπεται η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου που προέβλεπε τη δημιουργία Μεγάλης Βουλγαρίας. Τον Ιούλιο του 1893 εγκαινιάζεται η Διώρυγα της Κορίνθου από τον Βασιλιά των Ελλήνων Γεώργιο τον Α’.

Τον Ιούλιο του 1912 η ΕλλάδαΒουλγαρία και Σερβία δημιουργούν συμμαχία ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ξεκινώντας λίγο αργότερα τους Βαλκανικούς πολέμους οι οποίοι έληξαν επισήμως τον Ιούλιο του 1913 με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου, ενώ το 1923 υπογράφεται η Συνθήκη της Λωζάννης που έμελλε να κλείσει το ζήτημα των συνόρων Ελλάδας – Τουρκίας και να σφραγίσει τη μοίρα του Μικρασιατικού Ελληνισμού με την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών. Το 1974 μήνα Ιούλιο η ελληνική στρατιωτική κυβέρνηση με αρχηγό τον ταξίαρχο Ιωαννίδη οργανώνει πραξικόπημα στη Κύπρο, που οδηγεί στην ανατροπή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου.  Αποτέλεσμα ήταν η εφαρμογή του σχεδίου Αττίλας από την Τουρκία, που οδήγησε στην κατάληψη του Βορειοανατολικού τμήματος του νησιού και την επακόλουθη διχοτόμηση. Ως αποτέλεσμα, τον ίδιο μήνα την ίδια χρονιά κατόπιν της αδυναμίας των χουντικών να αντιμετωπίσουν την κρίση, αποκαθίσταται η Δημοκρατία. Σε πιο πρόσφατα γεγονότα, τον Ιούλιο του 2004 η Ελλάδα κερδίζει το Εuro 2004, ενώ μόλις πριν δύο χρόνια, Ιούλιο του 2018  Ένα κύμα φονικών πυρκαγιών ξεσπάει στην Αττική. Το Μάτι αποτεφρώνεται πλήρως ενώ πάνω από 100 άτομα χάνουν τη ζωή τους. Οι πυρκαγιές αυτές ήταν οι πιο θανατηφόρες στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας.

Σε διεθνές επίπεδο, τον Ιούλιο του 1054 οριστικοποιείται το Μεγάλο Σχίσμα μεταξύ της Ορθόδοξης εκκλησίας και της εκκλησίας της Ρώμης, το 1261 ο Αλέξιος Στρατηγόπουλος, επικεφαλής βυζαντινού στρατιωτικού τάγματος, εκμεταλλεύεται την ασθενή άμυνα των Λατίνων, εισχωρεί στα τείχη και απελευθερώνει την Κωνσταντινούπολη από τους σταυροφόρους, το 1774 υπογράφεται η συνθήκη του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή που ωφέλησε ιδιαίτερα τη ναυτιλιακή δραστηριότητα του υπόδουλου ελληνισμού οδηγώντας σε οικονομική άνθηση, το 1778 υπογράφεται η διακήρυξη της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ από την Αγγλία, το 1789 η Γαλλική Επανάσταση εδραιώνεται με την κατάληψη της Βαστίλλης, το 1886 εμφανίζεται το πρώτο αυτοκίνητο, το 1914 ξεκινάει ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, το 1933 ο Χίτλερ απαγορεύει τη λειτουργία όλων των κομμάτων πλην του ναζιστικού στη Γερμανία και μετατρέπει την καγκελαρία του σε δικτατορία.

Πού να βρει ησυχία ο Ιούλιος μέσα σε τέτοιο ορυμαγδό γεγονότων και εξελίξεων; Παρόλα αυτά, αυτός παραμένει εκεί διακριτικά ηλιόλουστος και σεμνά μετριόφρων, χωρίς να ζηλεύει (τουλάχιστον φανερά) τη δόξα του Αυγούστου και μας προ(σ)καλεί να τον χαρούμε, ακόμα και μέσα σε πανδημία όπως αυτή που ήδη περνάμε!