Μια άλλη πρόταση για το Ξενία και το κάστρο

Γράφει ο ΚΩΣΤΑΒΑΣΙΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Πολύς λόγος έγινε τις τελευταίες μέρες με την απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ επί το ελληνικότερον) να απορρίψει με πρωτοφανή ομοφωνία (που αν δεν ζούσαμε σε ελεύθερη δημοκρατία θα θύμιζε άλλες εποχές) το αίτημα του δήμου Αρταίων για παραχώρηση της διόδου προς το «ΞΕΝΙΑ», προκειμένου αυτό να μπορεί να λειτουργήσει απρόσκοπτα ως ξενοδοχείο εφόσον παραχωρηθεί σε ιδιώτη. Δεν θα ήθελα να μπω στα τυπικά και τα διαδικαστικά της απόφασης, εφόσον αυτή δεν έχει δημοσιοποιηθεί ακόμη και τα όσα γνωρίζουμε προέρχονται από πληροφόρηση, αξιόπιστη μεν, όχι όμως επίσημη. Θα ήθελα, ωστόσο, να καταθέσω την άποψή μου για κάτι που φαίνεται να αναδεικνύεται σε πόλο διχασμού της τοπικής κοινωνίας και το οποίο θα μπορούσε (υπό προϋποθέσεις) να αποπροσανατολίσει την τοπική κοινή γνώμη από πολλά και μείζονα προβλήματα που την ταλαιπωρούν εδώ και καιρό.
Η ιστορία είναι λίγο-πολύ γνωστή. Μέσα στο Κάστρο της πόλης μας είχε χτιστεί και λειτουργούσε για πολλά χρόνια το «ΞΕΝΙΑ», ένα από τα πολλά ξενοδοχεία του ΕΟΤ που είχαν χτιστεί και λειτουργούσαν σε ιστορικές ή αρχαιολογικού ενδιαφέροντος τοποθεσίες με στόχο την προσέλκυση τουριστών, όπως ήταν τότε η πολιτική της εποχής. Το πώς βρέθηκε να χτίζεται ένα ξενοδοχείο σε χώρο που σήμερα θεωρείται αρχαιολογικός και, κατά τη γνώμη του ΚΑΣ και (απ’ ό,τι φαίνεται) την κείμενη νομοθεσία, στον οποίο δεν επιτρέπονται χωματουργικές εργασίες, δεν είναι της παρούσης. Αρκεί να θυμίσουμε ότι και το τουριστικό περίπτερο δεν διέθετε άδεια μέχρι πρόσφατα (με τα γνωστά αποτελέσματα για πολύ καιρό), ενώ και κάποια από τα σχολικά συγκροτήματα της πόλης μας έχουν επεκταθεί ή συμπληρωθεί στο παρελθόν χωρίς τις απαραίτητες (για τη σημερινή εποχή) νομικές διασφαλίσεις και διατυπώσεις. Πριν από περίπου μια εικοσαετία, όταν ο ΕΟΤ έκλεινε τα «ΞΕΝΙΑ», το ξενοδοχείο αυτό έκλεισε, οι υπάλληλοί του μετατάχθηκαν σε άλλες υπηρεσίες του δημοσίου (ο ΕΟΤ ήταν δημόσιος οργανισμός) και το Κάστρο ανακηρύχθηκε αρχαιολογικός χώρος και παραχωρήθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού και την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Δεν θα ήθελα να σταθώ στο ιστορικό της ανεπιτυχούς (για πολλά χρόνια) διεκδίκησης και της τελικής παραχώρησης (κατά χρήση) στο δήμο Αρταίων. Τα παρουσιάζει πολύ παραστατικά (και με όλη την πολιτική ίντριγκα που τα συνόδευε) ο Ν.Α.Σ. στην τοπική «ΗΧΩ». Με ενδιαφέρει να σταθώ περισσότερο στο τώρα και στο τι σημαίνει το «ΞΕΝΙΑ» και το Κάστρο για το σύγχρονο Αρτινό.
Για τους περισσότερους της γενιάς μου το «ΞΕΝΙΑ» ήταν ο χώρος όπου μπορούσες να πας για φραπέ χωρίς να βρίσκεσαι υπό τον έλεγχο των γονέων ή των περαστικών στην πλατεία. Προσοχή όμως! Δεν μπορούσες να το κάνεις αυτό κάθε μέρα γιατί ο καφές εκεί δεν ήταν και από τους φτηνότερους στην πόλη (αν θυμάμαι καλά). Ήταν το ξενοδοχείο όπου μπορούσαν να καταλύσουν οι επίσημοι όταν έρχονταν πριν γίνουν το «Βυζαντινό» και το «Άρτα Παλάς». Ήταν ο χώρος όπου μπορούσαν να διοργανωθούν χοροί και γλέντια, γάμοι και βαπτίσεις πριν γίνει το «Τουριστικό» και τα διάφορα «κτήματα» της εποχής μας. Ήταν ο χώρος όπου μπορούσαν να βρίσκονται να νεανικά ζευγαράκια σε ρομαντικούς (λιγότερο ή περισσότερο) περιπάτους. Δεν ήταν χώρος πολιτισμικής δραστηριότητας, δεν τον αντιμετωπίζαμε ως χώρο ιστορικής κληρονομιάς. Όταν μας πήγαιναν εκδρομή στο Κάστρο δεν θυμάμαι κανέναν να προσπαθούσε να διακρίνει εκεί μέσα στα χνάρια που είχαν αφήσει στο χρόνο οι αρχαίοι Αμβρακιώτες, οι βυζαντινοί Κομνηνοδουκάδες, οι οθωμανοκρατούμενοι Αρτινοί ή ο φυλακισμένος στις φυλακές του Μακρυγιάννης. Όλοι κοιτούσαν να απολαύσουν τον καφέ κάτω από τα πεύκα ή να παίξουν στα γήπεδα του τένις πιο κάτω ή απλώς να πάνε κάποια (λιγότερο ή περισσότερο) πονηρή βόλτα στις πολεμίστρες. Δεν λέω ότι αυτό ήταν καλό, απλώς περιγράφω την πραγματικότητα όπως τη βίωνα ως παιδί, έφηβος και νέος. Για τους Αρτινούς εκείνης της εποχής το Κάστρο ήταν το «ΞΕΝΙΑ», ως έννοια περίπου ταυτόσημη.
Σήμερα ακριβώς αυτή η ταύτιση της έννοιας διαμορφώνει τις συνθήκες μιας υποφώσκουσας αντιπαλότητας, ενός εσωτερικού διχασμού ο οποίος με βρίσκει να διαφωνώ βαθύτατα με την ίδια του την ύπαρξη, δεδομένου ότι επί της ουσίας κανείς δεν απαντά σε πρακτικά ζητήματα και απλώς μεταφέρεται μια πολιτική διαμάχη σε πολιτιστικά ζητήματα, την ώρα που υπάρχουν πολύ σοβαρότερα προβλήματα να ασχοληθεί κανείς. Για να το θέσω απλά νομίζει κανείς ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα των Αρτινών σήμερα είναι πού θα πάνε βόλτα και πού θα πιουν τον καφέ τους; Εθελοτυφλούμε τόσο πολύ που να θεωρούμε ότι δεν έχουμε άλλα προβλήματα από το πώς θα περπατήσουμε στις πολεμίστρες; Δόξα τω Θεώ στην πόλη μας διεξάγονται σχεδόν κάθε βδομάδα διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις οι οποίες παρακολουθούνται συνήθως από μια χούφτα ανθρώπων. Μήπως οι Αρτινοί είμαστε απολίτιστοι; Μήπως όλοι όσοι ζούμε εδώ από τα μικρά μας χρόνια έχουμε ξεχάσει τι θα πει πολιτισμός; Επιτρέψτε μου να διαφωνώ απόλυτα με αυτή την αντίληψη. Θα πρέπει, όμως, να γνωρίζουμε ότι, για να υπάρξει μεγάλη πολιτισμική κινητικότητα, θα πρέπει να υπάρξει η ανάλογη οικονομική άνθηση. Χωρίς εξασφαλισμένο το βιοτικό επίπεδο πολιτισμική ανάπτυξη δύσκολα έρχεται, όπως μας διδάσκει η ιστορία. Μια τέτοια ανάπτυξη δεν μπορεί να προέλθει μόνο από το δημόσιο ή μόνο από το δήμο Αρταίων, λόγω των περιορισμένων οικονομικών της χώρας και του ελέγχου που έχει επιβληθεί στις δημοτικές και δημόσιες δαπάνες. Επιβάλλεται, επομένως, η προσέλκυση ιδιωτών επενδυτών. Αν ξορκίσουμε τους ιδιώτες, κινδυνεύουμε να καταλήξουμε έρημη χώρα. Επομένως, η πρόταση για επαναλειτουργία του «ΞΕΝΙΑ» ως ξενοδοχείο, θα μπορούσε να βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση.
Το πρόβλημα είναι ότι, από τη στιγμή που δεν είναι στο χέρι του δήμου απολύτως το πώς θα χρησιμοποιηθεί το «ΞΕΝΙΑ», δεν μπορεί να θέτει τους όρους του παιχνιδιού, όσο σωστοί κι αν φαίνονται. Οπωσδήποτε οι νόμοι πρέπει να τηρούνται και το ΚΑΣ τήρησε το γράμμα το νόμου. Οπωσδήποτε, αν υπάρξει η πολιτική βούληση οι νόμοι αλλάζουν, οπότε μπορεί και να ανατραπούν τα δεδομένα, οπότε τι μας μένει να κάνουμε;
Να αυτοεπιβεβαιωνόμαστε μέσα από τις διαφωνίες μας για «Κάστρο ανοιχτό» ή «Ξενία όπως παλιά» (τα συνθήματα είναι και τα δύο καλοπροαίρετα, αλλά αντανακλούν την ταύτιση δύο ξεχωριστών χώρων και λειτουργιών γιατί άλλο το Κάστρο κι άλλο το Ξενία), μέχρι που να γκρεμιστούν τα πάντα και να μη μπορεί να γίνει τίποτε ή να προσπαθήσουμε να βρεθεί μια κοινή συνισταμένη και παράλληλα να αγωνίζεται ο καθένας για το καλύτερο για την πόλη; Νομίζω ότι η δεύτερη επιλογή είναι η προτιμότερη. Κι επειδή, όπως λέγεται το ΚΑΣ θέλει το «ΞΕΝΙΑ» να λειτουργήσει για πολιτιστική χρήση θα πρότεινα στο δήμο να εξετάσει την περίπτωση να μεταστεγάσει εκεί το Μουσικό Σχολείο Άρτας. Με μικρές διορθώσεις το κτήριο μπορεί να φιλοξενήσει πολλαπλάσιος μαθητές από όσους έχει τώρα το σχολείο και οι μαθητές να κάνουν το μάθημα της Ιστορίας ή της Διαχείρισης Φυσικών Πόρων εκ του Φυσικού. Και είναι και μια συνεισφορά σε έναν από τους πιο αξιόλογους φορείς πολιτισμού της περιοχής μας! Γιατί δεν το σκεπτόμαστε;
%ce%b1%cf%81%cf%84%ce%b1-%ce%be%ce%b5%ce%bd%ce%b9%ce%b12