Κι όμως δεν ήταν όλα χάλια το 2020!

Όπως έχουμε μπει ήδη στο 2021, η νέα χρονιά φαίνεται να αρχίζει αισιόδοξα. Στη μνήμη μας το 2020 θα μείνει μάλλον ως μια από τις πιο «μαύρες» χρονιές στην ιστορία της τελευταίας εικοσαετίας, με τον κορωνοϊό να θεωρείται περισσότερο επιδραστικός στη ζωή της ανθρωπότητας, περισσότερο και από τις τρομοκρατικές επιθέσεις σε ΗΠΑ, Γαλλία, και άλλες χώρες της Ευρώπης, περισσότερο από τους πολέμους σε Ιράκ και Αφγανιστάν, οπωσδήποτε περισσότερο από την οικονομική κρίση. Δεν είναι, επομένως, αδικαιολόγητο να θεωρούμε τη χρονιά που μας πέρασε ωε μια, τουλάχιστον, άσχημη χρονιά, μια δίσεκτη χρονιά από αυτές που θέλουμε να μην ξαναβρούμε μπροστά μας. Κι όμως, δεν ήταν μόνο γεμάτη θλίψη η περίοδος του 2020. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα enallaktikidrasi.com, υπάρχουν τουλάχιστον 12 περιπτώσεις στις οποίες τα πράγματα το 2020 εξελίχθηκαν προς το καλύτερο, σε σχέση με το παρελθόν. Ας τους ρίξουμε μια ματιά.

Καταρχάς, το Νοέμβριο, 14 χώρες, υπεύθυνες για το 40% των ακτών παγκοσμίως, υπέγραψαν μια νέα συμφωνία για να σταματήσουν την υπεραλίευση, να αποκαταστήσουν τους θαλάσσιους πληθυσμούς και να μειώσουν τη ρίψη πλαστικών στους ωκεανούς στα επόμενα 10 χρόνια. Επιπλέον, υπάρχει βελτίωση στους όρους διαχείρισης της χλωρίδας. Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια άνθρωποι στη Βόρεια Ινδία φύτευσαν πάνω από 250 εκατομμύρια δέντρα ως μέρος ενός κυβερνητικού σχεδίου να ανακοπεί η πορεία της κλιματικής αλλαγής. Το Πακιστάν ανακοίνωσε τη δημιουργία 15 νέων εθνικών πάρκων, επεκτείνοντας τις προστατευμένες περιοχές από το 12% στο 15% της χώρας και το Αφγανιστάν ανακοίνωσε τη δημιουργία Εθνικού Πάρκου ου θα εκτείνεται σε 4.2000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και θα αποτελεί χώρο διαβίωσης για ορισμένα είδη λεοπάρδαλης που είναι υπό εξαφάνιση.

Και δεν είναι μόνο αυτά. Σε ό,τι αφορά τις διατροφικές συνήθειες των ανθρώπων παγκοσμίως, συνήθειες που (ας μην το ξεχνάμε) σχετίζονται και με την ζωή άλλων ζωντανών οργανισμών που θα πρέπει να τραφούν κι αυτά από τον πλανήτη μας, έχει καταγραφεί ότι η παγκόσμια παραγωγή κρέατος έπεσε κατά 1% μέσα στο 2020. Ποσοστό που προστέθηκε στη μείωση του 2019 (δεν έχουν υπάρξει ξανά δύο έτη στη σειρά που να παρουσιάζουν μείωση). Φαίνεται ότι η μείωση αφορά κυρίως το βοδινό και χοιρινό κρέας και αυτά είναι ευχάριστα νέα και για την παγκόσμια υγεία. Ως προς αυτή την τελευταία, αν εξαιρέσουμε τον κορωνοϊό, υπάρχουν σε άλλα μέτωπα θετικές εξελίξεις. Ο ΠΟΥ (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) αποκάλυψε ότι οι θάνατοι από ελονοσία έφτασαν στο χαμηλότερο ποσοστό που έχει ποτέ καταγραφεί, με μείωση σχεδόν 60% τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Ταυτόχρονα η Αφρική ανακοίνωσε φέτος και επίσημα ότι δεν υπάρχει πια η πολιομυελίτιδα. 25 χρόνια πριν, η ασθένεια αυτή παρέλυε πάνω από 75.000 παιδιά σε όλη την ήπειρο κάθε χρόνο. Από τότε, δισεκατομμύρια εμβόλια έχουν χορηγηθεί αποτρέποντας 1.8 εκατομμύρια περιπτώσεις.  Και ας μην ξεχνάμε και τις ήδη υπάρχουσες ανίατες ασθένειες. Υπήρξε μεγάλος ο αγώνας και φέτος για την αντιμετώπιση του AIDS. Ένα νέο αντιρετροϊκό φάρμακο που χορηγείται με ένεση 6 φορές τον χρόνο αποδείχθηκε ότι είναι πιο αποτελεσματικό σε γυναίκες συγκριτικά με τις συνηθισμένες αγωγές σε μορφή χαπιού.

Και σε κοινωνικό επίπεδο, όμως, φαίνεται ότι έγιναν κάποια θετικά βήματα. Μια νέα έκθεση από την Global Peace Index έδειξε ότι από το 2007,  η πλειοψηφία των χωρών παγκοσμίως μείωσαν τον ένοπλο στρατό, 100 έχουν μειώσει τις στρατιωτικές δαπάνες και οι εισαγωγές/εξαγωγές όπλων έχουν φτάσει στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2009. Το 2020 η Global Terrorism Index ανακοίνωσε ότι οι θάνατοι από τρομοκρατία μειώθηκαν για 5η συνεχή χρονιά και η κατάσταση συναγερμού μειώθηκε σε 103 χώρες, κάτι αξιοσημείωτο για τους καιρούς που ζούμε. Νέα έρευνα του 2020 έδειξε ότι κατά τη διάρκεια του 2000 και του 2010, ο παγκόσμιος συντελεστής Gini (αναπαριστά την κατανομή του εισοδήματος ή του πλούτου των κατοίκων) έπεσε κατά 15 μονάδες, πράγμα που σημαίνει έστω και ελάχιστη μείωση των παγκόσμιων ανισοτήτων. Παράλληλα η UNESCO ανέφερε ότι από το 1995, το ποσοστό των κοριτσιών που λαμβάνει πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση έχει αυξηθεί από το 73% στο 89%. Σε πραγματικούς αριθμούς, είναι επιπλέον 180 εκατομμύρια κορίτσια στα σχολεία συγκριτικά με προηγούμενες γενιές (και τρεις φορές περισσότερες γυναίκες επίσης εγγράφονται στα πανεπιστήμια). Το Καζακστάν ακολουθεί πλέον και αυτό το παγκόσμιο πρωτόκολλο για την κατάργηση της θανατικής ποινής. Πρόκειται για το 88ο κράτος που υπογράφει και αναγνωρίζει το ανθρώπινο δικαίωμα στη ζωή.

Σε επίπεδο περιβαλλοντικής συνείδησης, η παγκόσμια εξάρτηση από την ενέργεια του άνθρακα μειώθηκε για πρώτη φορά μέσα στο 2020, με ολοένα και περισσότερα εργοστάσια να διακόπτουν τη λειτουργία παρά να την ξεκινούν. Μια νέα μελέτη έδειξε ότι η ποιότητα του αέρα στην Ευρώπη έχει βελτιωθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Χάρη στην εφαρμογή καλύτερων περιβαλλοντικών και κλιματικών πολιτικών, περίπου 60.000 λιγότεροι άνθρωποι έχασαν πρόωρα τη ζωή τους λόγω της ρύπανσης από λεπτά σωματίδια το 2018, σε σύγκριση με το 2009.  Επιπλέον, μεταξύ Ιουνίου 2019 και Ιουνίου 2020, το μέσο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας για την αιολική ενέργεια στην ξηρά μειώθηκε κατά 9%, και κατά 4% για την ηλιακή κλίμακα κοινής ωφέλειας,. Η μείωση του κόστους για τις μπαταρίες ιόντων λιθίου ήταν ακόμη πιο εντυπωσιακή. Η καθαρή ενέργεια είναι πλέον η φθηνότερη μορφή νέας ενέργειας για τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Τέλος, δεν μπορεί παρά να είναι ενθαρρυντικό ότι υπήρξε μια πρωτοφανής παγκόσμια συνεργασία και συνεννόηση για την όσο το δυνατόν ταχύτερη ανάπτυξη εμβολίου κατά του κορωνοϊού. Αυτό δείχνει ότι η ανθρωπότητα, αν θέλει, μπορεί να καταφέρει να συνεννοηθεί για το κοινό καλό. Κι αυτό είναι έστω και λίγο αισιόδοξο.

 

Γράφει ο

Κώστας Κωσταβασίλης