Καζίνο και Ανάπτυξη

Η είδηση περιεχόταν σε εφημερίδες της Κυριακής που μας πέρασε ως σχόλιο επί του ψηφισμένου πλέον πολυνομοσχεδίου που εδραιώνει το περιβόητο 4ο (μάλλον, γιατί πλέον έχουμε χάσει το μέτρημα) μνημόνιο. Με το νόμο αυτόν επιτρέπεται η ίδρυση τριών (3) νέων καζίνο στη Μύκονο, την Κρήτη και τη Σαντορίνη, μειώνεται από το 2020 ο φορολογικός συντελεστής για τα υπερκέρδη των καζίνο και καταργείται από τη ψήφιση του νόμου το εισιτήριο εισόδου. Η μείωση της φορολογίας θα ήταν μια μάλλον ευχάριστη είδηση αν μπορούσαμε να βεβαιώσουμε ότι θα ισχύει και για αναλογικά ίσα ως προς τα ποσοστά τους κέρδη μικρών ή μεσαίων επιχειρήσεων οι οποίες τώρα αγωνιούν να αντεπεξέλθουν στην υπερφορολόγηση. Επειδή, όμως, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, καλό θα ήταν να ασχοληθούμε λίγο περισσότερο με την προοπτική της ίδρυσης των νέων καζίνο αλλά και της ενθάρρυνσης λειτουργίας των παλαιών και με το τι ακριβώς σηματοδοτεί για τη χώρα μας.
Χωρίς να είμαι ειδικός στα οικονομικά, μπορώ να επισημάνω κάποια προφανή χαρακτηριστικά, ορατά σε όλους, της οικονομίας μας. Είναι προφανές ότι βασικός πυρήνας και κινητήριος μοχλός της ελληνικής οικονομίας είναι ο τουρισμός. Είναι επίσης προφανές ότι η βιομηχανία δεν αποτελεί σημαντικό τομέα οικονομικών δραστηριοτήτων με την έννοια ότι η χώρα μας δε μπορεί να βασίζεται κατά κύριο λόγο σ’ αυτή για την ανάπτυξή της. Η αποβιομηχάνιση, εξάλλου, που ακολούθησε τη «φούσκα» του χρηματιστηρίου αποδυνάμωσε ουσιαστικά τον τομέα αυτό της οικονομίας. Σε ό,τι αφορά τα γεωργικά προϊόντα, θα πρέπει να επισημανθεί ότι αν και δεν εξασφαλίζουν ακόμη στοιχειώδη αυτάρκεια στη χώρα, σε πολλές περιπτώσεις οι γεωργικές επιχειρήσεις μπορούν να αποφέρουν σημαντικά κέρδη από εξαγωγές. Ωστόσο οι επιχειρήσεις που βασίζουν την πορεία τους στην επιστημονικά σχεδιασμένη παραγωγή και προώθηση των προϊόντων τους δεν αποτελούν ακόμη τον κυρίαρχο κανόνα στη χώρα. Τέλος, παρόλο που η Ελλάδα παράγει εξαιρετικούς επιστήμονες με υψηλό επίπεδο γνώσεων, αδυνατεί να τους αξιοποιήσει σε ερευνητικό και παραγωγικό επίπεδο, με αποτέλεσμα η αφρόκρεμα του νέου επιστημονικού δυναμικού μας να αναζητά διέξοδο έρευνας και απασχόλησης στο εξωτερικό. Απόδειξη αυτού είναι ότι όλοι οι Έλληνες επιστήμονες που επελέγησαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας προκειμένου να τους παρέχει “Επιχορηγήσεις Εκκίνησης” δίνοντάς τους τη δυνατότητα να συγκροτήσουν τις δικές τους ερευνητικές ομάδες και να αναπτύξουν καινοτόμες ιδέες, εργάζονται σε κέντρα ή πανεπιστήμια του εξωτερικού.
Μετά από αυτές τις επισημάνσεις θα περίμενε κανείς από όσους διαχειρίζονται τις τύχες της χώρας να προσπαθήσουν να δώσουν ώθηση στους τομείς όπου εμφανίζεται είτε υστέρηση (βιομηχανία, έρευνα) είτε δυνατότητα ανάπτυξης (πρωτογενής τομέας), χωρίς βεβαίως να παραμελείται ο τουρισμός, ο οποίος, όμως, δε χαρακτηρίζεται από δυνατότητα σταθερής υποστήριξης της παραγωγής και καθιστά την οικονομία έρμαιο των διαθέσεων αυτών που μας πληρώνουν για τις υπηρεσίες μας. Το αλήστου μνήμης «θα γίνουμε τα γκαρσόνια της Ευρώπης» φαίνεται να έχει γίνει πραγματικότητα. Αντ’ αυτού επενδύουμε ούτε καν στον υγιή τουρισμό αλλά στον «τουρισμό» του τζόγου. Αυτό που φαίνεται ακόμα πιο ανησυχητικό (αν τελικά πέρασε ως είχε η συγκεκριμένη διάταξη του άρθρου 378 παράγραφος 26) είναι ότι τα καζίνο μπορούν να λειτουργήσουν και ως πιστωτές (υποτίθεται για «μεγάλους» και φερέγγυους παίκτες αλλά ποιος μπορεί να βεβαιώσει ότι θα παραμείνει έτσι στην πράξη;), με αρκετά εκτεταμένες δυνατότητες. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τα ανησυχητικά υψηλά ποσοστά των παιδιών και εφήβων που εθίζονται στο τζόγο στις μέρες μας, κάθε άλλο παρά υγιή πρότυπα μπορεί να προβάλλει και οπωσδήποτε δε συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας υγιούς βάσης για την ανάπτυξη της οικονομίας μας.
Τα επισημαίνω όλα αυτά διότι νομίζω πως αποτελούν τρανταχτό παράδειγμα του τι μπορεί να σε βρει στα καλά καθούμενα εφόσον δεν έχεις προνοήσει για την αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων της οικονομίας και του πληθυσμού σου. Η περιοχή μας διαθέτει αναξιοποίητο πλούτο, μεγάλες δυνατότητες στον πρωτογενή τομέα (γεωργία και κτηνοτροφία), αλλά και το υπόβαθρο να διαμορφώσει και να αξιοποιήσει ικανό επιστημονικό δυναμικό για την αξιοποίηση αυτών των δυνατοτήτων. Πάσχει, όμως, στο σχεδιασμό και τη διεκδίκηση καινοτόμων δράσεων και ρηξικέλευθων προοπτικών. Αν αληθεύει ότι ο αρχηγός ΓΕΣ, που επισκέφτηκε το Κέντρο Εκπαίδευσης στην πόλη μας, ανακοίνωσε περίπου το κλείσιμο του κέντρου, τότε θα πρέπει να ασχοληθούν όλοι οι ιθύνοντες από τώρα με την προοπτική αξιοποίησής του ( σε συνδυασμό και με την αξιοποίηση του στρατοπέδου Βερσή) από τώρα και να διεκδικήσουν βάσιμα και με συγκεκριμένο σχέδιο και μελέτη την παραχώρησή τους στην τοπική κοινωνία. Αν δεν συμβούν αυτά εγκαίρως και μείνουμε στα ευχολόγια ή τις προσωρινές λύσεις παράτασης της λειτουργίας του στρατοπέδου μακριά από τις παλιές καλές μέρες του, ας μην χύσουμε (κροκοδείλια ή και ειλικρινή) δάκρυα όταν μπορεί να μας ανακοινώσουν την παραχώρησή του για την πιθανή κατασκευή καζίνο όπου η όποια εναπομείνασα νεολαία θα θυσιάζει τη νιότη της στο βωμό της ρουλέτας και της τράπουλας.
Οι συνθήκες, στη δεδομένη στιγμή, δεν είναι κακές, οι συγκυρίες δεν δείχνουν απαισιόδοξες και τα πράγματα είναι απολύτως αναστρέψιμα ακόμη. Είναι ζήτημα κοινής λογικής και πολιτικής βούλησης να αποφευχθούν τα άσχημα και να διαμορφωθεί ένα νέο ξεκίνημα ανάπτυξης για τον τόπο μας.