Εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες: Μια σημαντική προσφορά του Ε.Κ.Α.Β.

Η είδηση είναι αναρτημένη στη σελίδα του Ε.Κ.Α.Β. στο φέησμπουκ, με τις ανάλογες φωτογραφίες, λιτή και περιεκτική, όπως ταιριάζει σε ανθρώπους που έχουν μάθει να κάνουν γρήγορα, μεθοδικά και με ακρίβεια τη δουλειά τους. «Πρώτη εκπαίδευση από την εκπαιδευτική ομάδα του ΕΚΑΒ Άρτας για το έτος 2018-2019 σε 60 μαθητές και τους καθηγητές τους στο λύκειο Κομποτίου.», αναφέρει και, αν κάποιος μπει στον κόπο να περιηγηθεί τις φωτογραφίες που συνοδεύουν την είδηση, θα δει εκπαιδευτές του Ε.Κ.Α.Β., να δείχνουν σε μαθητές και καθηγητές τις τεχνικές που απαιτούνται για να δοθούν στοιχειώδεις πρώτες βοήθειες σε περιπτώσεις που οι συνάνθρωπποί μας τις χρειάζονται. Αξίζουν συγχαρητήρια στους ανθρώπους του Ε.Κ.Α.Β. που αφιερώνουν τον χρόνο που βρίσκονται εκτός υπηρεσίας για να δείξουν στους νέους (αλλά και στους όχι τόσο νέους) πώς μπορούν να συμβάλλουν ώστε να σωθεί μια ζωή σε ώρα ανάγκης.

Σύμφωνα με το εγχειρίδιο πρώτων βοηθειών του Ε.Κ.Α.Β., πρώτες βοήθειες «είναι η ακολουθία ενεργειών που πρέπει να πραγματοποιούνται βήμα προς βήμα με σκοπό καταρχήν την αποφυγή του θανάτου, κατά δεύτερον να εμποδίσουν περισσότερο την επιδείνωση της κατάστασης του θύματος και να του προσφέρουν ανακούφιση. Δεν αποσκοπούν στην τελική θεραπεία η οποία θα γίνει πάντα στο κατάλληλο νοσοκομείο. Η σειρά των ενεργειών είναι σημαντική διότι εάν ένας χειρισμός δεν επιτελεστεί σωστά, η αποτελεσματικότητα του επόμενου μπορεί να περιοριστεί. Γίνονται από ένα ή περισσότερα άτομα (διασώστες) σε άτομο (θύμα) στο οποίο υπάρχει κίνδυνος απώλειας της ζωής του, μη αναστρέψιμη βλάβη κάποιου οργάνου ή μέλους του σώματός του». Σύμφωνα με Προεδρικό Διάταγμα «το προσωπικό της Ιατρικής και Νοσηλευτικής Υπηρεσίας του Ε.Κ.Α.Β. συμμετέχει στα προγράμματα εκπαίδευσης του γενικού πληθυσμού, αλλά και ειδικών ομάδων (αστυνομικοί, πυροσβέστες, υποψήφιοι οδηγοί αυτοκινήτων, κ.λπ.)», ενώ στο Ε.Κ.Α.Β. λειτουργούν εκπαιδευτικά προγράμματα στην Επείγουσα Προνοσοκομειακή Ιατρική για την εκπαίδευση ιατρών, νοσηλευτών, διασωστών (πληρωμάτων ασθενοφόρων), στελεχών δημοσίων υπηρεσιών που απασχολούνται με τη διάσωση και την παροχή βοήθειας στους πολίτες και άλλων ειδικών ομάδων πληθυσμού».

Το άτομο που θα προσφέρει τις Πρώτες βοήθειες, σύμφωνα με το εν λόγω εγχειρίδιο πρέπει να διατηρεί τον αυτοέλεγχό του, να εμπνέει εμπιστοσύνη και ασφάλεια στον πάσχοντα, να ενεργεί υπό συνθήκες ασφάλειας για τον εαυτό του αλλά και για τον πάσχοντα, να χρησιμοποιεί τη λογική του και να σκέφτεται με ηρεμία. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει οπωσδήποτε να καλεί εξειδικευμένη βοήθεια  στο Ε.Κ.Α.Β. (τηλ.: 166 ή 112) και να μην προβεί σε πράξεις που θα προκαλέσουν κίνδυνο απώλειας της ζωής ή μη αναστρέψιμης βλάβης στον πάσχοντα μέχρι τη μεταφορά στο νοσοκομείο. Ακούγονται κάπως άχρωμα όλα αυτά, αλλά ας σκεφτούμε πόσο σημαντικό είναι να τα γνωρίζουμε σε περίπτωση που κάποιος συνάνθρωπός μας χρειαστεί βοήθεια! Είναι σαφώς προτιμότερο να γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε σε πρώτο βαθμό ώστε να διατηρήσουμε στη ζωή έναν άνθρωπο που κινδυνεύει, ενόσω περιμένουμε την εξειδικευμένη βοήθεια, παρά να μην ξέρουμε τι ακριβώς πρέπει να κάνουμε και να περιμένουμε αβοήθητοι.

Οι βασικές αρχές, όπως η γνώση για την χρήση ενός αυτοκόλλητου επιθέματος ή η εφαρμογή άμεσης πίεσης σε αιμορραγία, συχνά αποκτούνται με βάση την εμπειρία. Ωστόσο, για να είναι αποτελεσματική, η Πρώτη Βοήθεια για την διατήρηση της ζωής απαιτείται εκπαίδευση και πρακτική εξάσκηση. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν σχετίζεται με δυνητικά θανατηφόρες ασθένειες και τραυματισμούς, όπως εκείνες που απαιτούν καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ). Αυτές οι διαδικασίες μπορεί να είναι επεμβατικές και να εμπεριέχουν τον κίνδυνο περαιτέρω τραυματισμού του ασθενούς και του ατόμου που του παρέχει τις πρώτες βοήθειες, γι’ αυτό και δεν θα πρέπει να επιχειρούνται από άτομα που δεν έχουν λάβει στοιχειώδη εκπαίδευση στα ζητήματα αυτά. Όπως κάθε εκπαίδευση, είναι πιο χρήσιμο αν συμβεί πριν από μια πραγματική έκτακτη ανάγκη.

Η γενική εκπαίδευση στη χώρα μας δυστυχώς δεν περιλαμβάνει στο βασικό της πρόγραμμα στοιχεία απαραίτητα για την ασφάλεια και την προστασία των πολιτών, όπως δεν περιλαμβάνει και κυκλοφοριακή αγωγή ή εκπαίδευση οδήγησης. Επομένως θα πρέπει να αναλαμβάνονται από την εκπαιδευτική κοινότητα πρωτοβουλίες όπως αυτή που οδήγησε τους εκπαιδευτές του Ε.Κ.Α.Β. στο Λύκειο Κομποτίου, ώστε οι μαθητές να γνωρίζουν πώς θα πρέπει να αντιδρούν όχι μόνο σε επείγουσες και επικίνδυνες περιπτώσεις όπως  μια καρδιακή ανακοπή ή απώλεια αισθήσεων, αλλά και σε πιο συνηθισμένες και συχνές περιπτώσεις, όπως το «άνοιγμα» της μύτης ή ο πνιγμός από ξένο σώμα (όταν στραβοκαταπίνουμε δηλαδή).  Με τα προγράμματα αγωγής υγείας, υπάρχει ένα πλαίσιο με το οποίο μπορούν να  αξιοποιηθούν συνεργασίες με φορείς όπως το Ε.Κ.Α.Β., όμως η τεχνοκρατική αντίληψη που κυριαρχεί και στο σχεδιασμό της πολιτικής στο χώρο της εκπαίδευσης αποδυναμώνει τέτοιες δυνατότητες. Κι αυτό διότι η ανάληψη προγράμματος από τους εκπαιδευτικούς δε λογίζεται ως κάλυψη του ωραρίου διδασκαλίας τους, ενώ, με το νέο νόμο για τις δομές εκπαίδευσης, οι θέσεις υπευθύνων για το συντονισμό και τη λειτουργία αντίστοιχων προγραμμάτων καταργούνται και οι σχετικές αρμοδιότητες μεταφέρονται στα Κέντρα Συμβουλευτικής τα οποία, όμως, επιφορτίζονται και με το έργο των πρώην ΚΕΔΔΥ (μονάδες διάγνωσης και υποστήριξης μαθητών με μαθησιακές ή άλλες διαταραχές) και Σ.Σ.Ν. (Συμβουλευτικοί σταθμοί νέων)!

Θα πρέπει, επομένως, να ευχαριστούμε και να συγχαίρουμε τους ανθρώπους του τοπικού Ε.Κ.Α.Β. που ανταποκρίνονται στις προσκλήσεις εκπαιδευτικών προγραμμάτων και να ελπίζουμε ότι θα υπάρξει και συνέχεια.